Christelijke politiek?

Vanmiddag bij EO radio mocht ik uitleggen waarom ik me niet aansluit bij een partij die zich christelijk noemt. Hier het wat uitgebreidere antwoord.

Het lijkt zo voor de hand te liggen: als je een christelijke levensinspiratie hebt, dan sluit je je aan bij een christelijke partij. Wat heb je dan te zoeken bij een neutrale of seculiere partij als GroenLinks? De vraag heb ik inmiddels een paar keer gekregen, met name uit EO-hoek. Ik heb er inmiddels wel een paar antwoorden op.

1. De vraag suggereert dat een christelijke inspiratie zich een op een vertaalt in een bepaalde visie op de samenleving en dus in een bepaalde politieke voorkeur. Maar dat gaat natuurlijk helemaal niet op. SGP, CU en CDA zijn al heel verschillend, en aan de linkerkant van het spectrum had je vroeger de EVP (opgegaan in GroenLinks). Wat is dan het echte christelijke geluid? En als er niet één christelijk geluid is, maar een heel scala, dan is het helemaal niet zo logisch meer om een specifiek christelijke partij te hebben.

2. De vraag suggereert ook dat een christelijke inspiratie tot heel andere keuzes leidt dan een andere (levensbeschouwelijke) inspiratie. Ook dat klopt in de praktijk niet. Partijen komen op bepaalde punten overeen en verschillen op andere, en dat volgt niet altijd religieuze grenzen. In sommige opzichten staat de SGP dichter bij de PVV en de CU dichter bij GroenLinks. En binnen GroenLinks herken ik mijn politieke keuzes bij mensen met een humanistische, islamitische, atheïstische, ecospirituele of boeddistische achtergrond. Wat is dan in politieke zin het bepalende van een christelijke identiteit?

3. Als men al probeert om het specifiek christelijke vast te leggen, dan gebeurt dat vaak in de micro-ethiek (abortus, euthanasie, homoseksualiteit, gezinsvorming). Dat bleek bijvoorbeeld bij het ‘christelijk lijsttrekkersdebat‘ van het Nederlands Dagblad. Daarmee wordt ook het label ‘christelijk’ geclaimd voor een bepaalde (vaak conservatieve) visie op deze onderwerpen. Maar wat is er bijvoorbeeld christelijk aan het aanschaffen van een aanvalswapen als de JSF? Of aan het verminderen van de koopkracht van een tweeverdienersgezin? Of aan het tolereren van discriminatie?

4.Wie kiest voor een label als ‘christelijk’, moet het niet vreemd vinden als zij of hij daarop wordt afgerekend. Dat geeft wel een extra verantwoordelijkheid, want kritiek op je partij is daarmee ook kritiek op het christendom. Voor veel mensen wordt het beeld van christendom – en God zelf – negatief bepaald door wat ze zien bij openlijk christelijke groepen, ook in de politiek. Kijk alleen maar naar het gedoe over een opmerking van Rouvoet over de homoseksuele kandidaat op zijn lijst. Alleen dit besef zou ons al terughoudend moeten maken met het label ‘christelijk’.

5. Meer en meer is religieuze inspiratie voor mij eerder een kritische tegenstem dan een trots banier. Religie – ook het christendom – leidt niet per se tot standpunt A of B, maar stelt voortdurend de kritische vraag of ons leven en handelen wel klopt met hoe het bedoeld is. Waar religie wordt ingezet om (politieke) standpunten uit te dragen, daar leidt het gauw tot zelfgenoegzaamheid en het veroordelen van anderen. Ik geloof niet dat ik daartoe geroepen ben, en het doet me verdriet als ik het zie gebeuren bij anderen die zich nadrukkelijk christelijk noemen. Voor mij is religie in de eerste plaats zelfkritiek. Maar dat betekent dat niet mijn politieke handelen ‘christelijk’ is, maar hooguit mijn zelfkritisch bezig zijn daar binnen.

6. Wat betekent dan mijn persoonlijke christelijke inspiratie voor mijn politieke handelen? Ik denk allereerst aan de strijd tegen onrechtvaardigheid. Dat is wat ik lees in de Bijbel: opkomen voor zwakkeren en uitgeslotenen. Daarom maak ik me druk over discriminatie, sociaal zwakke groepen en internationale verhoudingen. Daarom zet ik me in voor bijvoorbeeld emancipatie van homoseksuelen, hulp aan tienermoeders en vrouwen met een ongewenste zwangerschap, en initiatieven voor de arme kant van Nederland. Dat staat in een lange profetische traditie die ik ook in de verhalen over Jezus herken. In de tweede plaats denk ik aan de zorg voor de wereld, de natuur, de schepping (de woordkeus hier zegt veel!). De mens is in alle vezels verb0nden met alles wat is en leeft en heeft in die verbondenheid te leven. Het exploiteren, gebruiken van al wat leeft, is per definitie destructief en zal ook onze ondergang zijn. Het verhaal van de schepping vertelt mij op zijn minst dat wij geen goden zijn, maar respectvol moeten leven met alles wat er om ons heen is. In de derde plaats denk ik aan de persoonlijke vrijheid en verantwoordelijkheid van ieder mens. Daarom vind ik persoonlijke keuzes en gewetensvrijheid zo wezenlijk en zal ik vaak liberale standpunten innemen. Dat is volgens mij zelfs een fundamenteel protestants inzicht: ieder mens is zelf verantwoording schuldig.

Oftewel: ik kan best vertellen hoe mijn persoonlijke christelijke inspiratie leidt tot duidelijke politieke keuzes. Het leidt zelfs logisch tot een keuze voor GroenLinks (en ik ontmoet veel mensen met vergelijkbare afwegingen). Maar ik zal niet kiezen voor het etiket ‘christelijke politiek’. Dat is me te bombastisch en daarom te riskant. In het publieke debat van de politieke arena passen politieke argumenten. Dat heeft een nadeel: de term christelijk wordt nu al te makkelijk gekaapt door conservatievere partijen. Daar wil ik graag mijn geluid naast zetten. Maar ik claim niet het het label ‘christelijk’ om mijn politieke keuzes geloofwaardig te maken.

Advertenties

Reacties staat uit voor Christelijke politiek?

Opgeslagen onder Religie en politiek

Reacties zijn gesloten.