Toespraak in Gay Pride viering 08.08.2010

In de Gay Pride viering (Keizersgrachtkerk, 8 Augustus 2010) mocht ik de toespraak/preek houden. Het thema was ‘Celebrate the future’.

Celebrate. Dat mag wel na 40 jaar. Want het lijkt nu misschien ver weg als je het uitbundige feest ziet, de boten, de kleuren, de mensen, maar het begon in 1969 allemaal met spontane demonstraties in New York als antwoord op voortdurende onderdrukking en uitsluiting. En de eerste georganiseerde Gay Prides in 1970 hadden één centrale boodschap: wij zijn ook deel van deze samenleving en we laten ons niet meer opsluiten in schaamte, afwijzing en discriminatie.

Hoe ver staat dat eigenlijk af van de Gay Pride 2010? De boodschap is dezelfde, maar de situatie niet. Niet meer een handjevol mensen die de dreiging van geweld weerstaat omdat ze opkomen voor hun bestaansrecht, maar een paar honderdduizend mensen die genieten van een uitbundig volksfeest, een overheid die op allerlei fronten opkomt voor gelijke rechten, bedrijven die de homo als markt en als symbool van persoonlijke vrijheid hebben ontdekt. Huwelijk, adoptie, de strijd is gestreden en gewonnen. Wie homo’s accepteert, bewijst dat hij bij het moderne en tolerante Nederland hoort. Tijd voor een feestje. Celebrate.

Het is bijna alsof Psalm 23 in vervulling is gegaan. Na een dal van diepe duisternis is het nu een feestmaal. Het hoofd vet van olie, de beker vloeit over, de rosé stroomt rijkelijk. Het goede, de weldadigheid, heil in overvloed. Een land van melk en honing, een paradijs. Celebrate. Maar misschien is dat toch net te makkelijk. Want zeker is er veel te vieren. Veel om God voor te danken, dat ook. Maar er ontbreekt ook nog zoveel. Op allerlei plaatsen in de wereld is het nog volstrekt onvanzelfsprekend. In Minsk en Moldavië werden de bezoeker van de Gay Pride door politie en omstanders in elkaar geslagen, in Jeruzalem kon het alleen onder extreme beveiliging plaatsvinden, en in Jemen en Myanmar is homoseksualiteit nog bijna volledig onzichtbaar. Een paradijs is leuk, maar voorlopig is het merendeel van de wereld er nog van uitgesloten.

En je zou het bijna vergeten als we hier vandaag in de kerk meevieren, maar juist in de kerk hebben homo’s en lesbo’s veel afwijzing meegemaakt. Juist daar hoorden ze dat die goedheid en weldadigheid van God voor hen niet was weggelegd. Dat ze zondig waren, of door de duivel bezeten, of – vooruit – misschien alleen maar ziek en gestoord. Juist in de kerk leerden ze soms al op jonge leeftijd dat ze zichzelf en hun eigen gevoel vooral niet mochten accepteren, en als ze verliefd werden, dan was dat niet iets om van te genieten, te vieren, te ontvangen als geschenk van God, maar dan moest je daar tegen vechten en bidden, zodat je een hekel kreeg aan je eigen lijf, je eigen hart.

Dus celebrate, jazeker, want het is bijzonder dat het hier en vandaag zo kan. Maar dan vieren we niet zozeer wat we al bereikt hebben, maar dan vieren we wat nog gaat komen. Celebrate the future. En als we het over toekomst hebben, dan heeft dat in de kerk altijd een dubbele bodem. Er klinkt in door dat er meer nodig is dan we hier met elkaar kunnen regelen, dat er een radicaal andere wereld zal komen. Koninkrijk van God, paradijs, hemel. Woorden die aangeven dat er een kwalitatief andere tijd, andere wereld komt. Als we hier al vieren, dan doen we dat als een voorproefje van hoe het worden gaat. Als we de diversiteit vieren, dan doen we dat als opmaat naar het moment dat God zal zijn alles in iedereen. Celebrate the future, want het zal nog anders, en mooier en rijker zijn dan in je wildste dromen. Nog feestelijker dan een canal parade.

En als we die toekomst vieren, dan laten we ons inspireren door Psalm 23. Een lied van de herder die onze gastheer wordt. Maar dat is geen onschuldige keuze. Het zijn niet zomaar de herdertjes van het kerstfeest of van de Hoge Veluwe. En het is niet zomaar een feestmaal aan het eind. Juist in de Bijbel vind je voortdurend de spanning van het leven zelf in de teksten terug. Het dal met doodsschaduwen waar we doorheen trekken. Voor je bij stille wateren komt, voor je ziel tot rust kan komen, is er vaak een barre tocht. Voor het feest aanbreekt, zijn er jaren van strijd. En zelfs als er gefeest wordt, dan is dat recht voor de ogen van wie ons het leven of onze plek in de kerk en de wereld betwisten. Dat is de werkelijkheid die velen van ons, ook vandaag, ook hier, meedragen.

Maar op die barre tocht is er het geloof in die herder die zijn schapen niet laat verdwalen. Ook in het donkere dal, ook als ze soms zelfs het zicht op hem kwijt raken, zijn er de kleine tekenen van een stok en een staf die de moed er in houden. Is er de hoop op die stille wateren waar ze tot rust zullen komen, is er de droom van dat feestmaal dat tot in lengte van dagen doorgaat. Celebrate the future, juist als het vandaag allemaal niet vanzelf spreekt. Vrees geen kwaad, want het feest is al begonnen voor wie het maar geloven wil.

Het is een lied van de toekomst. Maar in Jezus hebben we die herder al ontmoet. Johannes beschrijft het zo dat Hij de goede herder is die zijn leven inzet voor zijn schapen. Die ze door het donkere dal heen leidt. Die ze roept met zijn vertrouwde stem, en ze luisteren. “De schapen luisteren naar zijn stem, hij roept zijn eigen schapen bij hun naam en leidt ze naar buiten. Wanneer hij al zijn schapen naar buiten gebracht heeft, loopt hij voor ze uit en de schapen volgen hem omdat ze zijn stem kennen.” “Ik ben de goede herder. Een goede herder geeft zijn leven voor de schapen. Ook als de wolf de kudde aanvalt en de schapen uiteen jaagt. Ik ben de goede herder. Ik ken mijn schapen en mijn schapen kennen mij, zoals de Vader mij kent en ik de Vader ken. Ik geef mijn leven voor de schapen.” Nee, opnieuw geen onschuldig tafereel, maar een harde werkelijkheid waarin het verhaal van Jezus betekenis krijgt.

Maar daarom vallen ook die woorden van Jezus op als hij zegt: “ik heb ook nog andere schapen, die niet uit deze schaapskooi komen. Ook die moet ik hoeden, ook zij zullen naar mijn stem luisteren. En het zal zijn een kudde een herder” Woorden die de mensen van zijn tijd niet wilden horen. Zoals ook in onze tijd de kerk nog te vaak het goede nieuws voor zichzelf heeft gehouden en anderen buitensluit. Maar de boodschap van Jezus is queer, is niet voor de zelfgenoegzaamheid, niet voor de status quo, niet voor de zelfbevestiging van mensen die toch al weten dat God aan hun kant staat. Het evangelie is queer, ontregelt, zet de zaken op hun kop. Andere schapen heeft hij, niet van deze stal. Schapen die de stal zijn uitgejaagd misschien. Schapen die de bergen in zijn gejaagd. Schapen die door de donkere nacht gaan en het dal met doodsschaduwen.

Nee, als we vandaag bij deze Gay pride viering psalm 23 lezen, is dat niet onschuldig. Want we claimen de woorden terug die ons zo vaak zijn afgenomen. Wij die die andere schapen zijn. Of wij die die andere schapen eindelijk de ruimte willen geven, schapen die niet van deze stal zijn. Wij lezen met elkaar – een kudde, een herder en heel veel vreemde schapen – woorden die ons leven omkeren. Die een feestmaal beloven als je door het donker gaat, maar die ook je religieuze vanzelfsprekendheid ter discussie stellen. Psalm 23 neemt het donker serieus, maar nodigt ook uit om alvast te beginnen met het feest van de toekomst. Geen escape, geen illusie, maar een queer evangelie, ook voor schapen die niet van deze stal zijn. Dus celebrate. Celebrate the future.

Advertenties

Reacties staat uit voor Toespraak in Gay Pride viering 08.08.2010

Opgeslagen onder Integratie, Religie

Reacties zijn gesloten.