Als je tegen onverdoofd ritueel slachten bent, ben je dan voor een verbod?

De discussie over het verbod op onverdoofd ritueel slachten bereikt geleidelijk aan zijn hoogtepunt. Rabbijnen worden ingevlogen om te roepen hoe erg een verbod is, wetenschappers buitelen over elkaar heen om te zeggen hoe erg onverdoofd slachten is en de godwins en drogredenen vliegen ons om de oren. En ondertussen lijken we een zwart-wit antwoord te moeten geven op de vraag: voor of tegen. Dierenwelzijn of godsdienstvrijheid.

Ik ben erg ongelukkig met dat tegenover elkaar stellen van dierenwelzijn en godsdienstvrijheid. Bij beide kampen worden bovendien nogal wat onzuivere argumenten gebruikt.

Godsdienstvrijheid?

Zo is het ontegenzeglijk waar dat een verbod op onverdoofd ritueel slachten een stevige inbreuk is op de godsdienstvrijheid van een bepaalde groep burgers. Zowel uit hun eigen woorden als uit jurisprudentie blijkt dat we onverdoofd ritueel slachten moeten zien als deel van de kern van hun religieuze levenspraktijk. Dat hoeven we als buitenstaanders niet te begrijpen, laat staan positief te waarderen. Het belang van godsdienstvrijheid is nu juist dat we accepteren dat anderen anders zijn en doen wat wij nooit zouden willen.

En toch is een beroep op godsdienstvrijheid niet voldoende. De wet zelf stelt daar ook grenzen aan, met name op het punt van de openbare orde en veiligheid en op het punt van volksgezondheid en welzijn. Als een groep zou zeggen dat vrouwenbesnijdenis essentieel is voor hun religie, dan is dat geen reden om dat toe te staan. Als een groep van mening is dat alle homo’s moeten worden gestenigd, dan bieden we geen jeu de boules-baan aan om die godsdienstvrijheid uit te leven. Of in een realistischer voorbeeld: als een evangelische predikant oproept in de christelijke opvoeding het kind ook te slaan, dan sturen we daar de inspectie op af. En als een christelijke partij vrouwen achterstelt, dan kan de rechter daar wat van vinden. Want godsdienstvrijheid heeft niet het laatste woord.

Op zichzelf is het ook niet bezwaarlijk om nieuwere inzichten op het punt van mensenrechten en bijvoorbeeld ook dierenwelzijn te laten doorwerken in de modernisering van religie. Ik hoop oprecht dat men ook in orthodox-Joodse en Islamitische kringen gevoelig is voor de kritiek van buiten en op zoek gaat naar moderne en betere vormen. Religies zijn als het goed is geen starre systemen, maar levende tradities die meebewegen met de wereld waarin ze zich bevinden. En eerlijk gezegd zou ik dan hopen dat juist orthodoxe godsdienstige stromingen het dierenwelzijn ter harte gaat; ja, dat ze het welzijn van dieren belangrijker vinden dan hun eigen ritueel.

Dierenwelzijn?

Maar is daarmee alles gezegd? Zeker niet, want de vraag is vervolgens of het dierenwelzijn hier zozeer in het geding is dat er maatregelen moeten volgen. En eerlijk gezegd, ben ik daar ook niet echt overtuigd. Het hangt er maar net vanaf wat je waarmee vergelijkt. Nu ben ik geen deskundige, maar als ik de informatie die langskomt op me laat inwerken, dan lijkt mij de conclusie dat onverdoofd ritueel slachten inderdaad meer leed toebrengt dan verdoofd ritueel slachten. En omdat ik voor optimaal dierenwelzijn ben, ben ik tegen onverdoofd slachten.

Alleen: er is ook een andere vergelijking mogelijk. Die tussen onverdoofd ritueel slachten en verdoofd industrieel slachten. En daarmee tussen de individuele slacht in een rituele setting en de hele keten van intensieve veehouderij, megastallen, dieronvriendelijk veetransport, massale stressvolle slacht. Dat in die keten verdoving verplicht is, is winst voor het dierenwelzijn, maar ook maar een druppel op de gloeiende plaat van onze omgang met ‘productiedieren’. En het is de vraag of het verdoofd slachten in een industriële keten de norm moet zijn voor de individuele rituele slacht

Opgedrongen keus

Alles afwegend ben ik tegen onverdoofd ritueel slachten. Maar ik krijg nu een zwart-wit keus opgedrongen dat ik dan dus voor een verbod moet zijn. Daar zitten nog wel wat stappen tussen. Eerlijk gezegd heeft dit verbod voor mij niet zoveel prioriteit. Waar is de kamermeerderheid als het gaat om allerlei misstanden in de massale dierenindustrie? Wat mij betreft, verbieden we eerst daar alles wat dieren onnodig leed toebrengt. Daarna kunnen we eventueel in alle redelijkheid eisen dat orthodoxe gelovigen hun rituele slachtdieren verdoven.

Niet alles wat onwenselijk is, moet onmiddellijk verboden worden. Het moet ook effectief en proportioneel zijn. Wat mij betreft, zetten we in op dierenwelzijn. Dat betekent ook het debat aangaan met orthodoxe groepen die willen vasthouden aan onverdoofd slachten. Wat kan daar verbeterd worden? Wat zijn de creatieve oplossingen om dierenwelzijn te verbeteren en tegelijk te blijven voldoen aan hun interpretatie van de religieuze traditie? Op termijn kan dat ook tot afschaffing van onverdoofd slachten leiden. Maar op dit moment zijn er ook qua dierenwelzijn grotere problemen op te lossen.

Godsdienstvrijheid betekent dus niet dat we alles maar accepteren. En dierenwelzijn betekent niet dat elk probleem even snel moet worden opgelost. Ik ben tegen onverdoofd ritueel slachten, maar dat wil nog niet zeggen dat ik nu voor een verbod ben.

Advertenties

11 reacties

Opgeslagen onder Religie en politiek

11 Reacties op “Als je tegen onverdoofd ritueel slachten bent, ben je dan voor een verbod?

  1. Edwin Heesbeeb

    Ik ben helemaal voor een verbod op onverdoofd slachten.
    Het excuus dat met geloof te maken heeft vin ik bezwaarlijk.
    Ik ben zoiezo van mening zat geloof ten alle tijde een particuliere aangelegenheid moet zijn, en dus nooit verwikkeld had mogen raken in de maatschapij.
    Het is zonder enige twijfel dat hier meer dierenleed wordt veroorzaakt dan nodig, dit zou in alle gevallen strafbaar moeten worden, ook voor andere mensen.

  2. Pingback: Links slachten – zomaar enkele observaties over de discussie over het onverdoofd slachten | Krapuul.nl

  3. Pingback: halal & koosjer 2.0 | 1461 dagen

  4. zuiver geredeneerd door Ganzevoort. voor mij echter geldt dat waar dierenleed wordt geconstateerd en een oplossing voor de hand ligt er niet verder hoeft te worden onderhandeld maar gehandeld in het voordeel van het dier.

  5. Nick Laarakkers

    Gezegd dient te worden dat de term ‘ritueel slachten’ enigszins misplaatst is. De term doet vermoeden dat Joodse en Islamitische slachters tijdens de slachting met een toverstaf in de hand allerlei bezweringsformules uitspreken.
    Tijdens de hele discussie gaan we aan een belangrijk aspect voorbij. Ethiek. Waarom zou een verdoofde slachting ethischer zijn dan een onverdoofde slachting? Bij mijn weten is men niet verdoofd gaan slachten om dierenleed te voorkomen, maar is het gewoon ingesteld om het productieproces efficiënter te maken. Filmpjes van verdoofde slachtingen wekken bij mij ook niet echt de indruk dat er met respect wordt omgegaan met een dier. Het koe krijgt een electrische schok, valt met een enorme smak neer en wacht vervolgens op de slacht.
    Wat mij nog het meeste ergert is de opstelling van bepaalde partijen in de Tweede Kamer. PvdD en GL zijn consequent: dierenwelzijn staat hoog in het vaandel bij deze partijen. Maar VVD, D66 en PVV? Sinds wanneer zijn deze partijen geïnteresseerd in dierenwelzijn? En deze partijen zijn tegen onverdoofd slachten omdat het ‘zielig’ is. Juist deze partijen, de partijen van het ongebreidelde consumeren en het laissez faire neoliberalisme… Ik heb er nog nooit iets van gemerkt dat de VVD (behalve Winsemius dan), D66 (misschien een klein beetje diervriendelijk op z’n tijd, dat staat tenminste een beetje linksig) en de PVV (natuurlijk wel de partij van de ‘animal cops’ die het moeten gaan opnemen voor dieren met een hoge aaibaarheidsfactor). Deze partijen (PVV uitgezonderd) moeten uitkijken: door voor een initiatiefwet te stemmen dat onverdoofd slachten verbiedt en je verder niet te bekommeren om dierenwelzijn wek je het idee dat je bezig bent met ‘godsdienstje pesten.’ De godsdienstige mens, en met name hij of zij die tot een orthodoxere stroming behoort moet in bescherming worden genomen door de politiek en moet zijn of haar geloof in alle vrijheid kunnen praktiseren. Dat wil niet zeggen dat we alles maar mogen tolereren. We mogen (moeten) Joodse slachters erop aanspreken dat het dier dat ze slachten met respect moet worden behandeld. Onze Islamitische broeders en zusters moeten we opdragen dat de slacht alleen nog maar mag worden geslacht door professionele slachters. Doormiddel van dialoog moeten we zoeken naar goede oplossingen. Laten we daarbij goed naar elkaars argumenten luisteren, dan zal er vast een oplossing worden gevonden.

    Nick Laarakkers, student theologie

    • Nick Laarakkers

      Excuses, ik bemerk enige spelfouten in mijn stukje, maar het is nog steeds begrijpelijk.

  6. Als ik in de Bijbel die voorschriften lees, dan ontgaat mij de religieuze achtergrond. Het lijkt mij een opsomming van regels voor verstandig gedrag, zoals ze algemeen aanvaard werden in de tijd, dat ze geschreven werden. Werden die schrijvers door God geïnspireerd en bedoelden zij, dat die regels voor eeuwig zouden gelden? Als slachttechnieken verbeteren, dan zal God toch willen dat wij het betere doen. Ik vind het maar vreemd, dat daarover geen dialoog mogelijk schijnt.

  7. De Farizeeër (geen scheldwoord) Saul was ervan overtuigd dat je -in de wereld, daar waar je terecht kwam- het best kon “eten wat je werd voorgehouden”. En dat was toch ooit tamelijk Joods en nogal progressief. Conservatieve krachten draaiden dat echter terug. Als zij “hulp” van de staat nodig hebben (om hun slachtfeesten te beschermen) wil ik dat niet keren, dat is namelijk nogal not done, maar vraag me wel af of hen dat wérkelijk helpt.

    P.S. de brief van de PKN in deze vind ik zwak. Die heeft het over dé joden, terwijl er nogal wat rabbijnen zijn die onverdoofd slachten afwijzen. De PKN moet zich er niet op deze wijze mee bemoeien, want lijkt teveel te preken voor eigen parochie.

  8. Jeroen van Tol

    Het doden van dieren als rite komt op mij zowieso enigzins merkwaardig over. Maar zoals gezegd, dat hoef ik ook niet te begrijpen. Echter, het niet toestaan van deze rite dwingt de gelovigen toch niet tot het eten van niet-ritueel geslachte dieren? Of is het doden van dieren een wezenlijk onderdeel van de religie, hetgeen nog merkwaardiger zou zijn. Valt het eten van vlees onder de vrijheid van godsdienst?

  9. cees

    Hier ben ik het helemaal mee eens. beste gr. cees.