Heeft de wereld theologen nodig?

(als gastblog verschenen op http://www.vreemdgeluid.nl)

Het antwoord op die vraag was altijd makkelijk: elke geloofsgemeenschap heeft haar eigen professionele voorgangers nodig. Daarom zijn er theologen in soorten en maten. Van driedelig zwart tot feestelijke toga, van intellectueel tot spiritueel. Maar kenmerkend voor hen allemaal is dat hun centrale taak het (bege)leiden van hun geloofsgemeenschap is. Theologen zijn, waren in elk geval, vaak vooral gericht op de incrowd. En als die geloofsgemeenschappen kleiner worden, is er ook minder vraag naar zulke theologen.

En daarbuiten? Heeft de wereld ze ook nodig? Hebben ze een taak te vervullen in onze veelkleurige samenleving die in veel opzichten seculier is en tegelijk op allerlei plaatsen onuitroeibaar religieus blijkt?

De voormalige Amerikaanse minister van buitenlandse zaken Madeleine Albright schreef herhaaldelijk over het belang van religieuze aspecten in de politiek, cultuur, internationale verhoudingen, enzovoorts. Het zou in die redenering goed zijn als elk ministerie en elke ambassade een theoloog in dienst had. Niet om een bepaalde religieuze stroming te vertegenwoordigen, maar om te kunnen verhelderen wat er op levensbeschouwelijk gebied allemaal gebeurt.

Die theoloog is in de eerste plaats ambachtsman of ambachtsvrouw. Als tolk legt hij oude teksten uit aan nieuwe generaties. Als bemiddelaar zorgt zij ervoor dat mensen elkaar kunnen verstaan. Dat is een dienstbare rol die verhalen bij elkaar brengt die anders onbegrepen langs elkaar schieten.

In de tweede plaats is de theoloog ook inspirator en kunstenaar. Spelend met oude en nieuwe woorden zoekt hij of zij naar dat wat mensen vandaag wijsheid aanreikt, troost biedt, uitdaagt en vergezichten toont. Soms tegendraads, soms ondersteunend. Soms expliciet verwijzend naar een klassieke traditie, dan weer aanhakend op alledaagse en profane beelden.

Zulke theologen zijn vandaag de dag hard nodig. In onze wereld liggen de levensvragen voor het oprapen en zijn de levensbeschouwelijke misverstanden legio. Werk genoeg voor theologen die dienstbaar willen zijn aan het gesprek over levenswijsheid…

Advertenties

4 reacties

Opgeslagen onder Religie

4 Reacties op “Heeft de wereld theologen nodig?

  1. Marcel van den Akker

    Ik deel jouw opinie, Ruard Ganzenvoort. Aangezien religieuzen ook een fijn duurzame visie bedienen. Doordat wij als gemeenschap beter met elkaar (leren) omgaan, volgt daar woorden zoals vertrouwen en sterk-worden. Theologen kunnen inderdaad de tolk zijn, een verbinder. De kracht van het Christendom, tevens. Zoals Stalin zei, door het Marxisme overigens: “Proletariërs aller volken, verenig u!” En dit is bovendien ook een win-win-situatie. Samen sta je sterker dan in je eentje. Mijn opinie is dat we veel verder kunnen komen door niet alleen de Christelijke visie, maar ook de Joodse en Islamitische visies, want het is urgent dat je kwetsbaar opstelt en in de horizontale relaties met je netwerk en daar buiten redelijk en degelijk opstelt. Hieruit volgen immateriële gebeurtenissen die we als NL’se samenleving hard nodig hebben.

  2. Nico Lippe

    Ik denk eerlijk gezegd niet dat de wereld speciaal theologen (of welke “deskundige” op het gebied van een overtuiging dan ook) nodig heeft. De wereld heeft wel behoefte aan mensen die in staat zijn de verschillende wijsheidstradities te verklaren en te vertalen naar de wereld van vandaag. Dat kunnen theologen zijn, maar dat kan wat mij betreft iedereen zijn die zich in de verschillende levensovertuigingen en filosofische stromingen heeft verdiept.
    Bovendien zijn interpretaties door verschillende theologen (om me gezien de vraag en het taalgebruik daar maar even bij te houden) vaak heel divers. Dat betekent dat een bepaalde theoloog een uitleg of interpretatie kan geven voor een specifieke groep. Ik houd er zelf meer van een bredere interpretatie. Maar ook daar zijn natuurlijk specifieke uitleggers voor nodig. 🙂

  3. Doet me denken aan het boek van Alain de Botton dat ik kort geleden las: “Religion for atheists” waarin hij de waarheidsclaim van religies even aan de kant schuift en -naar atheïsten toe- betoogt dat religies heel veel nuttigs te bieden hebben: gemeenschapscreatie, mensen trainen in aardig zijn tegen wildvreemden, onderwijsmethoden die alle zintuigen aanspreken etc..
    Kortom: een overweldigend positief antwoord op de vraag ‘Heeft de wereld religie nodig?’ uit onverwachte (atheïstische) hoek.